Eenzaamheid voor woningcorporaties belangrijk thema

‘Zo bouwen dat de kans op contact groter wordt’

De verwarde vrouw die wel erg vaak naar kantoor belt over kleine ongemakken in haar woning. De alleenstaande man bij wie de vaat en het huisvuil zich opstapelen in de keuken. Gordijnen die al wekenlang gesloten zijn. Voor medewerkers van de Noordwijkse Woningstichting kunnen het aanwijzingen zijn voor dieperliggende problemen als verwaarlozing, geestelijke aftakeling en eenzaamheid.

Die signalering is in dit soort gevallen meteen ook één van de belangrijkste taken voor de NWS, legt manager Wonen Bart Tiesinga uit. “We zijn geen sociaal- of maatschappelijk werkers, maar onze vaklieden, opzichters en woonspecialisten horen wel tot de ogen en oren van de buurt.” Dat geldt in bijzondere mate voor medewerker Leefbaarheid Jan Pronk, die in zijn rol als huismeester ook bij huurders ‘achter de voordeur’ komt. “Als ik van een bewoonster weet dat haar man recent is overleden, moet ik daar even de tijd voor nemen.”

Alle medewerkers van de NWS die direct met huurders in contact komen, hebben vorig jaar via de gemeente Noordwijk een training sociale signalering gevolgd. Tiesinga: “Naast eenzaamheid en verwaarlozing moet je dan ook denken aan mishandeling, verslaving of andere vormen van ongewenst gedrag.” Bij vermoeden van misstanden wordt altijd teruggekoppeld naar instanties die daarvoor de deskundigheid in huis hebben. Dat kan het sociaal wijkteam zijn, dat als laagdrempelig meldpunt optreedt. In ernstiger gevallen wordt het Zorgnetwerk ingeschakeld, waarbij allerlei regionale disciplines zijn aangesloten.

Praatje

De schaal van een kleine woningcorporatie als de NWS draagt ook bij aan een goede signalering. “De meeste bewoners ken je niet alleen bij naam of gezicht, je weet vaak ook wat meer van hun persoonlijke omstandigheden”, vertelt coördinator Vastgoed Meine de Lange. Hij stuurt onder meer de opzichters en vaklieden aan waarmee de huurders te maken krijgen bij onderhoud of reparaties aan hun woning. “Vaak zitten mensen verlegen om een praatje bij een kop koffie. Vroeger was daar wat meer tijd voor dan tegenwoordig, maar het is wel een onderdeel van het werk.”

Eenzaamheid en – breder – de zorg voor de leefbaarheid in de wijk is voor wooncorporaties een thema waarop veel wordt samengewerkt met partners uit het zorgnetwerk. Zo zijn bijvoorbeeld de contacten met Welzijn Noordwijk intensief. “Dat is een goede club”, omschrijft manager Wonen Tiesinga. “Ontzettend actief, ook bij de aanpak van eenzaamheid.” Tussen de NWS en de welzijnsorganisatie is geregeld contact over onderwerpen als sociale samenhang in de wijken. Ook bij de nieuwbouw van bijvoorbeeld het complex met zorggeschikte woningen dat de woningstichting aan het Rederijkersplein gaat bouwen, is Welzijn Noordwijk betrokken. “In het gebouw komt een centrale ‘huiskamer’, die door de bewoners maar ook door senioren uit de buurt kan worden gebruikt.”

Buurtbarbecue

De rol van woningcorporaties op dit gebied is door de tijden heen wel veranderd. In de jaren 50 van de vorige eeuw hadden corporaties nog ‘woon-maatschappelijk werkers’ in dienst, die bij wijze van spreken controleerden of je wel vaak genoeg stofzuigde. Begin deze eeuw lag het accent op samenlevingsopbouw - ‘community building’ - met het sponsoren van de buurtbarbecue en wijkfeesten. De strengere regels in de nieuwe woningwet hebben dat aan banden gelegd. Tiesinga: “Maar voor leefbaarheid in de wijken en het woongenot van onze huurders voelen we nog steeds die verantwoordelijkheid. En daar besteden we ook veel aandacht aan.”

Behalve het faciliteren van ontmoetingsruimten kunnen woningcorporaties ook ‘contactbevorderend’ bouwen. Daar is in de nieuwbouwplannen van de NWS ook oog voor. Zo heeft het appartementencomplex aan het Rederijkersplein met zijn drie woonlagen de vorm van een hof, met een centrale binnentuin. “Dat bouwconcept heeft zich door de eeuwen heen al bewezen”, zegt Tiesinga. Niet alleen in historische binnensteden, ook de NWS heeft er – onder meer met het Wilhelminahof aan de Pickéstraat – ervaring mee.

Binnenruimte

Een seniorencomplex als De Eendracht aan de De la Bassecour Caanstraat heeft eveneens zo’n centrale binnenruimte, die onlangs nog door de NWS helemaal is opgeknapt en is voorzien van nieuwe meubels. “Een actieve bewonerscommissie organiseert hier allerlei activiteiten. Maar het is ook een plek waar bewoners zelf even rustig kunnen gaan lezen of een spelletje kunnen doen met de kleinkinderen. Het zijn hele eenvoudige dingen die het onderlinge contact kunnen bevorderen”, vertelt woonspecialist Dineke van der Wolf van de NWS. In haar rol als seniorenmakelaar komt ze de komende tijd ook veel bij oudere huurders over de vloer, om ze te adviseren over hun huidige en – als daar aanleiding toe is - toekomstige woonsituatie.

Bij nieuwbouwplannen voor de locatie Northgo, Offem Zuid en Bronsgeest is het voorkomen van sociaal isolement een van de aandachtspunten in het ontwerp. Tiesinga: “Wij moeten onze huizen zo neerzetten dat de kans op contact en saamhorigheid groter wordt en dus de kans op eenzaamheid kleiner.”

1. Eenzaamheid01

Activiteiten als Burendag dragen bij aan de saamhorigheid in de wijk.

 

Gepubliceerd: